„Pytam Hadjisutrismę, z czego się utrzymują mieszkańcy Pertungu. Oczywiście z uprawy roli. Wydajność młodych pól nie jest jeszcze wysoka, ale od pewnego czasu mieszkańcy wsi przestali już sprowadzać ryż z Penadjam. W ubiegłym roku — tu Hadjisutrisma zagląda do swych notatek — zebrano w Pertungu 240 ton ryżu. Przeliczam to szybko w myśli wypada dziennie około dwudziestu dwóch dekagramów na jednego mieszkańca. Czy to możliwe — niecałe ćwierć kilo ryżu dziennie na ciężko pracującego człowieka A gdzie ziarno na siew, gdzie nieuniknione straty przy zbiorze lub przemiale na mączkę ryżową, która tu służy do przyrządzania chrupkich, smażonych na oleju palmowym placków zwanych krupuk
Hadjisutrisma odpowiada, że to dużo. Przeciętna konsumpcja ryżu w Indonezji wynosi dziewiętnaście i pół dekagrama na głowę. Wśród chłopów wschodniej Jawy — nawet piętnaście deka. Po prostu w Europie trochę inaczej rozumie się pojęcie sytości niż tu, w Azji.
Ciekawe, że chłopi z Pertungu gospodarzą zespołowo, na zasadzie pełnej dobrowolności oczywiście. Wspólnie uprawiają pola ryżowe, poszerzają je, konserwują skomplikowany system nawadniający. Pracy starczy rzeczywiście na wszystkie rodziny, od najmłodszych dzieci poczynając. Ziarnka ryżu sadzi się najpierw ręcznie na wąskim poletku, pokrytym wodą na głębokość około pół metra. Kiedy pierwsze, zielone źdźbła wyjrzą ponad powierzchnię wody — trzeba je znów przesadzić, każde po kolei, na wyższy taras, gdzie woda już tylko chlupie. Po kilku tygodniach, kiedy kłosy ryżu zaczynają lekko żółknąć — kolejne przesadzanie, znów ręcznie, znów ze schylonym grzbietem. Dopiero na czwartym tarasie odbywa się zbiór. Że jednak na najniższym tarasie w tym samym momencie zaczyna się wykluwać młody ryż — praca trwa właściwie bez końca, przez cały rok bez chwili przerwy. Już to samo skłania do pracy zespołowej, nie mówiąc o skomplikowanym systemie kanalików, przepustów i zbiorników, dzięki którym można uzyskać na danym poletku akurat tyle wody ile potrzeba.“(10)