„Jony żelazowe wypierały 5 razy więcej jonów Ba2f, niż jony litu. Jeszcze silniej wiążą się z kompleksem sorpcyjnym gleby jony wodorowe, lecz jest ich tak mało, że w normalnych warunkach nie wypierają one innych kationów w większych ilościach z kompleksu, zawsze jednak się w nim znajdują i decydują o tzw. kwasowości wymiennej gleby i o jej pH.
Straty kationów. Wskutek nieustannego wymywania kationów z gleby i pobierania przez rośliny uprawne, następuje coraz większy ich ubytek z kompleksu sorpcyjnego gleby. Na ich miejsce wchodzą jony wodorowe. W ten sposób gleba coraz bardziej się zakwasza. Istnieje ścisła zależność pomiędzy odczynem gleby, a stopniem nasycenia jej kompleksu sorpcyjnego kationami.
Na podstawie analiz wielu gleb N.P. Remezow i S.WSzczerba (1938) podają, że gleby miały odczyn kwaśny, jeżeli ich kompleks sorpcyjny był nasycony zasadami mniej niż w 50% (tab. 38).
Należy podkreślić, że kompleks sorpcyjny gleby nie musi być całkowicie nasycony zasadami. Pewne ilości jonów wodorowych mogą w nim pozostawać bez szkodliwego wpływu na właściwości fizyczne gleby i na wzrost roślin, byle stopień odwapnienia i zakwaszenia nie był zbyt duży.
Dopóki w glebie istnieją jeszcze pewne zapasy węglanu wapnia, proces wymywania zasad nie powoduje wyraźnych zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych właściwości gleby, lecz gdy ten zapas wyczerpie się, następuje zakwaszenie gleby ze wszystkimi jego skutkami.“(7)